Achtergrond en resultaten van het onderzoek

Bloedingen zijn een bekend risico bij open operaties aan een aneurysma van de buikslagader (abdominale aorta). Er was geen verschil in het aantal bloedingscomplicaties tussen beide groepen. Bij 38 procent van alle patiënten die aan het onderzoek hebben deelgenomen was meer dan één bloedtransfusie noodzakelijk.

Om een zo duidelijk mogelijk beeld van de doodsoorzaak te krijgen, heeft een onafhankelijke groep experts elke overleden patiënt zorgvuldig onderzocht. Deze experts wisten niet in welke groep de patiënten waren behandeld. Het doel van dit onderzoek was om zo precies mogelijk vast te stellen waaraan patiënten waren overleden en welke factoren hebben bijgedragen aan het ernstig ziek worden van de patiënt, met uiteindelijk overlijden tot gevolg. Hieronder vindt u de resultaten:

  • Totaal aantal overleden patiënten: 20 (6.8%, ongeveer 7 mensen op de 100 die deelnemen)
    • Patiënten in de ACT-groep: 16 (10.7%, ongeveer 11 op de 100 die deelnemen)
    • Patiënten in de controlegroep: 4 (2.8%, ongeveer 3 op de 100 die deelnemen)

De groep experts vond dat het overlijden vaak veroorzaakt werd door meerdere factoren, zoals de medische voorgeschiedenis van de patiënt, details van de operatie en het beloop na de operatie. De groep heeft vooral onderzocht of het overlijden in gang werd gezet door een bloeding of een stolselcomplicatie tijdens de operatie. De conclusie was dat bloedverlies een rol heeft gespeeld bij de helft van de patiënten die overleden zijn, vaak in combinatie met andere factoren. Stolselcomplicaties speelden ook een rol in het ziek worden bij 6 patiënten.

Tot op heden worden beide methodes van heparinetoediening nog steeds toegepast, zowel in Nederland als wereldwijd. Momenteel zijn wij bezig om de resultaten bekend te maken aan onze collega-vaatchirurgen in de hele wereld. Uit deze studie blijkt dat het gebruik van heparine op basis van de ACT met deze dosering en streefwaarde geen betere uitkomsten oplevert dan een standaarddosering. De resultaten van deze studie zijn van groot belang en zullen mogelijk belangrijke gevolgen hebben voor hoe patiënten in de toekomst behandeld worden. Ook bieden deze resultaten waardevolle inzichten om verder onderzoek te doen en zo de zorg voor patiënten met een aneurysma nog beter te maken. Wij willen u daarom nogmaals bedanken voor uw hulp en waardevolle bijdrage aan dit onderzoek.

ACTION-1 stopt vroegtijdig met includeren nieuwe patienten

De internationale ACTION-1-studie naar de optimale dosering van de bloedverdunner
heparine tijdens operaties aan de aorta stopt vroegtijdig met het laten deelnemen van
nieuwe patiënten. Onderzocht is of een andere manier van doseren van heparine zou leiden
tot minder complicaties bij patiënten. Uit een tussentijdse evaluatie is gebleken dat de door
het Dijklander Ziekenhuis geïnitieerde studie haar doelen niet meer kan halen.
De optimale dosering van heparine is niet bekend. In de meeste gevallen wordt standaard
één keer 5000 eenheden gegeven. De werking van heparine kan gemeten worden met een
simpele test, die meet in welke mate het bloed stolt. Dit heet de Activated Clotting Time,
oftewel ACT. Tot nu toe gebeurt dit niet standaard bij slagaderingrepen, wel bij alle ingrepen
aan het hart. In de studie is onderzocht wat de optimale dosering van heparine is. Patiënten
kregen dan ofwel de standaarddosering, of een dosering die bepaald wordt aan de hand van
de ACT. De verwachting was dat deze studie meer inzicht zou geven in de optimale
doseringen van heparine, zodat de patiënt zo min mogelijk kans heeft op complicaties.
Voordat de officiële Action-1 studie is begonnen, is eerst een proefstudie gedaan met 54
patiënten. Tijdens deze proefstudie zijn er geen patiënten overleden en ook bleek dat
patiënten bij wie de optimale dosering heparine is bepaald aan de hand van de ACT, minder
complicaties hadden. De verwachting was dat de daadwerkelijke studie dit beeld zou
bevestigen.
Uit een tussentijdse evaluatie van de definitieve studie, ACTION-1, is nu gebleken dat de
groep patiënten bij wie de dosering werd bepaald aan de hand van de ACT weliswaar niet
meer bloedingscomplicaties had dan de groep die de standaarddosering kreeg, maar er zijn
in deze groep wel meer patiënten overleden. Hoewel er geen aanwijzingen zijn dat dat de
toegenomen sterfte komt door de toegediende hoeveelheid heparine, zal door middel van
deze studie niet meer geconcludeerd kunnen worden of het beter is om de dosering te
bepalen aan de hand van de ACT. Daarom stopt de studie vroegtijdig met het laten
deelnemen van nieuwe patiënten.

200 patiënten geïncludeerd

Afgelopen november hebben we in het Alrijne ziekenhuis onze 200e patiënt kunnen includeren. Dit hebben we gevierd met een ACTION-1 studietaart met het operatieteam. Deze mijlpaal hadden we niet kunnen bereiken zonder hulp van alle betrokken chirurgen, anesthesisten, PA’s, verpleegkundig specialisten en research nurses van alle deelnemende centra. Hartelijk bedankt!

ACTION-1 studie mag door na evaluatie eerste 100 patiënten!

Zoals bij elke grote (inter)nationale studie met patiënten, wordt na een aantal proefpersonen een tussentijdse evaluatie uitgevoerd om te kijken of de studie door mag gaan. Die evaluatie wordt uitgevoerd door een DSMB, een Data Safety Monitoring Board. Een aantal ter zake kundige mensen, met verstand van statistiek, voeren die evaluatie uit. Zij kijken vooral naar de veiligheid voor de patiënten. Ook bepalen zij aan de hand van de eerste resultaten of de ene methode niet veel en veel beter is dan de andere. Dat komt bijna nooit voor. De resultaten van die evaluatie zijn geheim, maar de onderzoeksgroep hoort wel of het onderzoek veilig is en mag doorgaan.

Voor ACTION-1 was de evaluatie positief, de patientveiligheid is goed gewaarborgd. De evaluatie was gedaan na de eerste 100 patiënten van de in totaal 750 patiënten. De studie mag dus door!

In de ACTION-1 studie onderzoeken vaatchirurgen of een andere manier van doseren van bloedverdunners bij operaties aan de aorta leidt tot minder complicaties bij patiënten. Deze studie is opgezet vanuit het Dijklander Ziekenhuis en wordt uitgevoerd in bijna alle grote Nederlandse vaatcentra en in Duitsland. Dit in nauwe samenwerking met het Amsterdam UMC.

Dank aan alle betrokkenen in de Nederlandse ziekenhuizen, ZonMw en Medtronic. De inclusies gaan weer beter nu corona iets minder invloed heeft in de ziekenhuizen. Ga door met includeren en op naar de 750! Zie ook: www.action-1.nl.

Start ACTION-1 studie in Duitsland

Dinsdag 7 december werden wij warm verwelkomd door professor Sebastian Debus en zijn team voor een meerdaags bezoek aan het UKE Hamburg University Vascular Center. Wij zijn trots dat een van de grootste centra voor aortachirurgie in Europa mee gaat doen aan de ACTION-1 studie van het DLZ en het Amsterdam UMC. Indrukwekkend om een rondleiding te krijgen langs alle faciliteiten van zeer hoge kwaliteit. We kijken uit naar het includeren van de eerste patiënten. Daarbij ook veel dank aan Meral Ayhan en ‘Prüfarzt’ Karolina Malik.

100e patiënt

Op maandag 13 september hebben wij in ons eigen Dijklander Ziekenhuis in Hoorn de 100ste patiënt kunnen includeren. De inclusie werd feestelijk ingeluid met taart met bijpassende bedrukking en met champagne achteraf, samen met het betrokken operatieteam en andere collega’s. Graag willen wij alle betrokken chirurgen, anesthesisten, PA’s, verpleegkundig specialisten en research nurses van alle deelnemende centra bedanken voor het bereiken voor hun bijdrage aan het bereiken van deze eerste mijlpaal. Op naar de 750 inclusies!

Uit ZonMw Nieuws: Onderzoek naar bloedverdunning bij vaatoperaties gestart

Bron: ZonMw Nieuws

Ondanks de omstandigheden rondom het coronavirus, is op 16 maart 2020 de eerste deelnemende patiënt van de ACTION-1 studie geopereerd in het Dijklander Ziekenhuis. Vlot daarna volgden ook de eerste deelnemers in het Amsterdam UMC, locatie VUmc, Elisabeth Tweesteden Ziekenhuis en Alrijne Ziekenhuis. Momenteel zijn in totaal 16 deelnemende patiënten geopereerd en is het onderzoek gestart in 9 ziekenhuizen.

Samen met vele vaatchirurgen verspreid door het land, werkt het ACTION-1 studieteam hard om het onderzoek in alle andere ziekenhuizen ook zo spoedig mogelijk op te starten.

De ACTION-1 studie is een (internationaal) onderzoek naar bloedverdunners (heparine) tijdens een open buikslagader operatie (aneurysma aortae abdominalis, AAA). Het is een unieke studie waarin voor het eerst ter wereld op grondige wijze de beste manier van bloedverdunning bij vaatoperaties zal worden onderzocht in meer dan 20 ziekenhuizen in Nederland, Duitsland en Denemarken. De optimale dosering van heparine om schadelijke bloedstolsels te voorkomen, is niet bekend. In de meeste gevallen wordt standaard één keer 5000 eenheden gegeven. De werking van heparine kan gemeten worden met een simpele test, die meet in welke mate het bloed stolt. Dit heet de Activated Clotting Time, oftewel ACT. Tot nu toe gebeurt dit niet standaard bij open buikslagader operaties. In de ACTION-1 studie wordt onderzocht wat de optimale dosering van heparine is, om te zorgen dat meer inzicht verkregen wordt in de werking van heparine, zodat de patiënt zo min mogelijk kans heeft op ernstige complicaties.

Recent is een informatiefilmpje over de ACTION-1 studie gelanceerd waarin het onderzoek voor arts en patiënt helder uitgelegd wordt. Dit filmpje, en meer informatie over de studie, kunt u vinden op www.action-1.nl.

Het onderzoek is gefinancierd in de Grote Trials ronde binnen het programma Goed Gebruik Geneesmiddelen.

Projectnummer: 848043004

ZonMW Projectomschrijving (848043004)

Heparine vermindert de vorming van stolsels in het bloed. Het wordt gebruikt tijdens ingrepen aan slagaders om complicaties, zoals een hartinfarct of afsluiting van een been, te voorkomen. Heparine kan echter ook leiden tot meer bloedverlies. De optimale dosering van heparine is niet bekend. In de meeste gevallen wordt standaard een eenmalige dosis van 5.000 eenheden gegeven. Het effect van heparine kan gemeten worden met de Activated Clotting Time (ACT).

Onderzoek en verwachte uitkomst

De ACTION-1 trial wordt gedaan om de optimale dosering van heparine te bepalen door middel van  een internationale, gerandomiseerde studie bij patiënten die een open operatie aan de grote lichaamsslagader (aneurysma van de abdominale aorta) ondergaan. Patiënten krijgen de standaard dosering van 5.000 eenheden of een dosering gebaseerd op de gemeten ACT.
Met deze studie wordt onderzocht of het doseren van heparine op geleide van de ACT minder complicaties geeft voor de patiënt.

ZonMW Projectnummer: 848043004

Zie de website van ZonMW voor de volledige projectomschrijving

Dijklander Ziekenhuis start met internationaal onderzoek naar bloedverdunners

Grote onderzoeksbeurs toegekend voor vaatchirurgisch onderzoek

De afdeling chirurgie van het Dijklander Ziekenhuis heeft 1,6 miljoen euro subsidie ontvangen om onderzoek te doen naar het verbeteren van vaatchirurgie. Onderzocht wordt of een andere manier van doseren van bloedverdunners bij operaties aan de aorta leidt tot minder complicaties bij patiënten. Meer dan twintig ziekenhuizen in Nederland, Duitsland en Denemarken doen mee aan het vijf jaar durende onderzoek. Het is bijzonder dat een regionaal ziekenhuis zo’n subsidie ontvangt, omdat dit soort onderzoeken vaak in academische ziekenhuizen worden gedaan.

Bij alle behandelingen van aandoeningen aan de slagaders, zoals dotteren of bypass, krijgt de patiënt het antistollingsmedicijn heparine toegediend. Dit medicijn wordt gebruikt om complicaties, zoals een hartinfarct of afsluiting van een been, te voorkomen. Heparine kan echter ook leiden tot meer bloedverlies, waardoor weer andere complicaties kunnen ontstaan.

De optimale dosering van heparine is niet bekend. In de meeste gevallen wordt standaard één keer 5000 eenheden gegeven. De werking van heparine kan gemeten worden met een simpele test, die meet in welke mate het bloed stolt. Dit heet de Activated Clotting Time, oftewel ACT. Tot nu toe gebeurt dit niet standaard bij slagaderingrepen. In de studie, die deze maand start, wordt onderzocht wat de optimale dosering van heparine is. Patiënten krijgen dan ofwel de standaarddosering, of een dosering die bepaald wordt aan de hand van de ACT. De verwachting is dat deze studie meer inzicht geeft in de optimale doseringen van heparine, zodat de patiënt zo min mogelijk kans heeft op complicaties.

Samenwerking
Het project wordt geleid door Arno Wiersema, vaatchirurg in het Dijklander Ziekenhuis. Hij doet al meer dan acht jaar onderzoek naar bloedverdunning bij vaatoperaties. Samen met hoofdonderzoeker Vincent Jongkind, die ook vaatchirurg is in het Dijklander Ziekenhuis, is het onderzoek de afgelopen jaren uitgebreid. Dit nieuwe onderzoek is tot stand gekomen met medewerking en steun van het Amsterdam UMC, ziekenhuisorganisatie Isala, de Nederlandse Vereniging voor Vaatchirurgie, de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde, De Federatie Medisch Specialisten en Harteraad, de patiëntenvereniging voor vaatpatiënten.

Continu verbeteren
“Wij willen de kwaliteit van zorg voor onze patiënten continu verbeteren en we zijn heel blij dat we hier met deze subsidie erkenning voor gekregen hebben,” zegt bestuursvoorzitter Arno Timmermans van het Dijklander Ziekenhuis. “Dankzij opleidingen en wetenschappelijk onderzoek stimuleren we de kwaliteit van zorg.” Ook Wiersema is blij met de toekenning van de subsidie. “Mede omdat het onderzoek zo breed gedragen wordt door alle betrokken partijen, is dit een goed voorbeeld van Nederlands onderzoek dat de patiëntveiligheid kan verbeteren. De resultaten van dit onderzoek kunnen direct wereldwijd worden toegepast bij operaties aan de slagaders.”

Goed gebruik van geneesmiddelen
De subsidie is toegekend door ZonMw in het kader van onderzoeksprogramma Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG). ZonMw is een Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie. ZonMw financiert gezondheidsonderzoek en stimuleert het gebruik van de ontwikkelde kennis om daarmee de zorg en gezondheid te verbeteren. Het doel van het programma GGG is het effectiever, veiliger en doelmatiger inzetten van bestaande geneesmiddelen. De subsidie is toegekend onder projectnummer 848043004.

Meer informatie: